Signals · AI security

Eén gebruiker, vele instanties

Security betekende vroeger: je zorgen maken over de gebruiker. Met agentic AI kan één persoon nu meerdere kopieën van zichzelf laten werken, tegelijk en de klok rond. De eerste stap is ze zien.

Door Gouresh Kamble, Amon Dîn · · 5 min lezen

Een reiziger in een mantel met een staf staat op een stenen brug terwijl vele gloeiende gouden kopieën van een figuur, elk met een sleutelvormige staf, zich over bergpaden verspreiden richting een enorme citadel in de mist

“Vroeger hoefde ik me alleen zorgen te maken over de gebruiker. Nu moet ik me zorgen maken over meerdere instanties van een gebruiker.”

— Gouresh Kamble, Amon Dîn

Jarenlang had identiteitsbeveiliging een eenvoudige vorm. Eén persoon, één account, één laptop, één werkdag. Zag iets er om drie uur 's nachts vreemd uit, dan was het waarschijnlijk niet die persoon.

Die vorm verandert snel. Eén medewerker kan nu een AI-assistent hebben die de inbox leest, een codeeragent in de repositories, een browseragent die formulieren invult, en een paar automatiseringen gekoppeld aan het CRM en de gedeelde schijf. Elk daarvan werkt met de identiteit, de tokens en de rechten van die persoon. Ze slapen niet, ze werken tegelijk, en ze vertellen niet altijd wat ze hebben gedaan.

Eerder deze maand schreven we over waarom AI-agents geen global admin-rechten moeten krijgen. Dit artikel gaat over de stap daarvoor: uitzoeken hoeveel van deze “instanties” van uw mensen er al zijn.

De meeste zijn er al

De onderzoeken van dit jaar wijzen dezelfde kant op. In april meldde de Cloud Security Alliance dat 82% van de ondervraagde organisaties het afgelopen jaar onbekende AI-agents had ontdekt, en dat 65% minstens één incident met een agent had gehad. Schaduwagents doken het vaakst op in interne scripts en automatisering, AI-assistenten en plug-ins, SaaS-tools met ingebouwde automatisering, en door ontwikkelaars gebouwde workflows.

Het onderzoek AI Agents at Work 2026 van Okta liet zien dat 90% van de bestuurders vertrouwen had in hun zicht op AI-tools, terwijl 52% van de medewerkers toegaf AI-tools zonder toestemming te gebruiken, vaak via persoonlijke accounts. Beide onderzoeken gaan over grotere organisaties, maar het patroon is in het mkb net zo herkenbaar: mensen gebruiken wat hen sneller maakt, en vragen zelden eerst.

Daarom noemt de OWASP Top 10 for Agentic Applications “misbruik van identiteit en rechten” als een van de belangrijkste risico's. Een agent die op een geleende menselijke identiteit draait, erft alles waar die persoon bij kan, en zijn fouten zien er in uw logs precies hetzelfde uit.

Waarom verbieden zelden werkt

De eerste reactie is vaak: alles blokkeren. In de praktijk verschuift het gebruik dan naar persoonlijke accounts en apparaten, waar u helemaal geen zicht meer hebt. De mensen die deze tools gebruiken zijn vaak uw productiefste medewerkers, en zij willen gewoon hun werk gedaan krijgen.

Het Britse NCSC kiest een praktischer lijn. Zijn tijdelijke richtlijn over agentic AI, gepubliceerd op 20 augustus, noemt zeven waarborgen. Daaronder: geef elke agent een eigen identiteit, los van menselijke gebruikers, beperk de inloggegevens die hij kan gebruiken, bepaal waar een mens moet goedkeuren, behandel agentactiviteit als gebruikersactiviteit in uw monitoring, en houd de mogelijkheid om “de stekker eruit te trekken”. Niets daarvan vraagt om nee zeggen. Het vraagt om weten wat er is.

Hoe wij het aanpakken

Eerst in kaart brengen wat er echt gebeurt. Vóór elk beleid kijken we wat er bestaat: welke agents, assistenten en automatiseringen draaien, wiens identiteit en tokens ze gebruiken, waar ze bij kunnen in e-mail, bestanden, financiën en code, en wat ze eventueel loggen. In de meeste organisaties ziet iemand dan voor het eerst het volledige beeld.

Daarna bijsturen in plaats van verbieden. Met dat overzicht helpen we mensen hun agents stap voor stap op een veiligere basis te zetten:

  • Aparte identiteiten voor agents, zodat de acties van een agent niet samenvallen met die van de persoon die hem heeft ingesteld.
  • Afgebakende toegang met minimale rechten: een agent die antwoorden opstelt, hoeft geen mail te verwijderen of geld over te maken.
  • Kortlevende tokens in plaats van langlevende sleutels die in tools en scripts zijn geplakt.
  • Menselijke goedkeuring voor risicovolle acties zoals betalingen, verwijderingen, extern delen en wijzigingen in productie.
  • Logging die u echt kunt lezen, zodat u kunt beantwoorden “wat heeft deze agent gedaan, en namens wie?”
  • Begrijpelijke richtlijnen voor acceptabel gebruik die zeggen wat wordt aangemoedigd, wat goedkeuring nodig heeft, wat niet mag, en bij wie u terechtkunt.

Het doel is niet minder agents. Het doel is agents die u kunt zien, uitleggen en uitzetten.

Drie vragen om mee te beginnen

  • Als we elke medewerker zouden vragen welke AI-tools namens hen handelen, zouden we dan verrast zijn door het antwoord?
  • Kunnen we de acties van een agent onderscheiden van die van een persoon in onze e-mail-, bestands- en financiële logs?
  • Als één agent vannacht ontspoort, weten we dan hoe we hem stoppen zonder de eigenaar buiten te sluiten?

Bronnen

← Alle Signals